Kartu za "Zločin i kaznu" u jednom pravcu


U petak, 27. septembra na sceni „Pera Dobrinović“ u Srpskom narodnom pozorištu odigrana je predstava „Smederevo 1941“ u režiji Ane Đorđević. Predstava tematizuje istorijski događaj iz Drugog svetskog rata, kada je unutar Smederevske tvrđave eksplodiralo skladište municije izazvavši do tada nezapamćene posledice. Osim ogromne materijalne štete poginuo je i nekoliko hiljada ljudi, među kojima se našao i ansambl Srpskog narodnog pozorišta, tadašnjeg Narodnog pozorišta Dunavske banovine. Tom prilikom poginulo je 17 od 18 glumaca pretežno mlađe generacije. Tačan uzrok eksplozije do danas nije poznat, a sam događaj vremenom biva zaboravljen.  

Predstava počinje otvaranjem pitanja ko je izazvao eksploziju unutar Tvrđave i stavljanjem ovog slučaja pod lupu. Na sceni su se smenjivali ispitanici i potencijalni očevici. Ispitivani su slučajni prolaznici i stari pooznanici, a radnja se otkrivala retrospektivno, prekidajući glavni tok intimnim detaljima iz ličnog života glumaca. Na taj način rediteljka raščanjuje jedan istorijski događaj na intimne povesti nastradalih, otvarajući pritom pitanje zla u svojim najrazličitijim oličenjima. Sve to je zaokruženom fenomenom nacizma, kao jednom iskrivljenom ideologijom koja je tada vladala na globalnom nivou. Ideja o arijevskoj čistoj i uzvišenoj rasi u predstavi se povezuje sa Raskoljnikovom idejom o višim ljudima, tj Napoleonima, neprestano se vraćajući na „Zločin i kaznu“ , pa i pojmove zločina i kazne kao takvih. 

„Ne možemo se dotaći teme nacizma i fašizma, i odnosa umetnosti i politike, a da se to ne tiče i ovog trenutka. I to ne mislim samo na lokalnom nivou, ne mislim samo ni na državnom nivou, mislim to na jednom globalnom svetskom nivou, na kraju krajeva i na duhovnom nivou, jer to je pitanje izbora pojedinca. Ono što je meni drago je što sam ja kao reditelj i autor u idejnom smislu lični izbor pojedinca povezala povezala sa opštom političkom situacijom“, izjavila je Đorđević.

Međutim, iznad globalne tragedije, koliko god velike bile, postavljene su lične tragedije pojedinca, koje, iako male, zapravo ruše čitav jedan svet, a ako ga ne uruše, onda ga barem uzdrmaju iz korena.  

Tog  5. Juna ’41. osamnaest glumaca se ukrcalo na voz, od kojih je svako sa sobom dovukao svoj teret. Dan je bio težak, ne samo zbog vrućine. Dobili su platu. U poslednjem trenutku jedan od njih izlazi. Voz kreće.  Voz je stigao na poslednje odredište...

Igraju: Milan Kovačević, Tanja pjevac, Jovana Mišković, Vukašin Ranđelovicć, Alisa Lacko, Tijana Marković, Aljoša Đidić, Gordana Đurđević Dimić, Milovan Filipović, Marko Žoki Savković

Repriza predstave „Smederevo 1941“ odigraće se večeras, 1.oktobra 2019. na sceni Srpskog narodnog pozorišta.

Foto: Srđan Doroški



Povratak na vesti


Ukoliko želite da naš rad podržavate iznosom koji sami određujete na mesečnom nivou, kliknite ovde: https://www.patreon.com/hocupozoriste