Koštana

Ulogujte se da dodate predstavu u listu zelja
0.0

Broj ocena: 0;

Koštana

Premijera: 14. jun 2019.
Pisac: Petar Konjović, Režija: Jug Radivojević

Igraju:

Hadži Toma -  Nenad Jakovljević/Nebojša Babić, k.g./Dragoljub Bajić
Kata - Nataša Jović Trivić/Dubravka Filipović
Stojan - Dejan Maksimović/Marko Živković
Stana - Biljana Jovanović*/Marija Jelić*
Arsa - Darko Đorđević
Vaska -. Nataša Rašić/Tamara Nikezić/Svjetlana Đokić*
Mitke - Miodrag D. Jovanović/Vuk Zekić
Koštana - Sofija Pižurica/Mina Gligorić*/Evgenija Jeremić, k.g./Aleksandra Jovanović
Grkljan - Milan Obradović
Salče - Aleksandra Angelov/Željka Zdjelar
Marko - Vuk Radonjić/Mihailo Šljivić
Magda - Dubravka Filipović/Nataša Rašić/Ivana Živadinović
Sofka - Katarina Radovanović*/Milica Lalošević*
Koca - Isidora Stevanović*/Mina Kovač Marković
Prvi građanin - Mihailo Otašević/Milan Panić
Drugi građanin - Nikola Mikić/Filip Vučić*
Treći građanin - Miloš Milojević/Vuk Radonjić
Policajac - Mihailo Šljivić/Nikola Mikić
Alil - Mihailo Otašević/Milan Panić
Asan - Dimitrije Ilić
Alter ego - Olga Olćan



O ŽALU ZA MLADOST Petra Konjovića 
Sa Koštanom nije u pitanju samo jubilarna proslava Narodnog pozorišta i srpsko muzičko-scensko delo koje nas reprezentuje, već i činjenica što sa ovom operom idemo u susret obeležavanju pedesete godišnjice smrti njenog autora Petra Konjovića (1883-1970). Rad na Koštani započeo je kompozitor za vreme Velikog rata. Nosilo ga je oduševljenje Stankovićevim komadom i stimulisali susreti sa primadonom Majom Stroci u Zagrebu, kojoj je bila namenjena naslovna uloga opere u nastajanju. Dovršena posle izvođenja Ženidbe Miloševe i Kneza od Zete, Koštana je imala u 1931. godini tri premijere na glavnim jugoslovenskim scenama, u Zagrebu, Beogradu i Ljubljani. To je bila prva verzija opere u pet slika, komponovana 1916-1928. Iako glavni prestonički muzički kritičar Miloje Milojević uznosi novo Konjovićevo delo, srpska kulturna javnost je pomalo u nedoumici zbog kultnog Borinog komada koji se preobratio u operu. Može se reći da je Koštana više uspeha imala preko Save nego u Beogradu jer u Zagrebu i Ljubljani nisu bili opterećeni Stankovićevom dramom, koja je po Konjoviću, visprenom pozorišnom čoveku, imala suštinske nedostatke. Mogli su Hrvati i Slovenci, a potom i Česi (i izvođači i publika) nemati afiniteta prema njenom sadržaju, odnosno sižeu opere, ali ih je ponela muzika, naročito u Brnu i u Pragu, 1932 i 1935. godine, gde se za Konjovićevu operu naročito založio dirigent Zdenjek Halabala. Nedostatke u verbalnoj drami hteo je kompozitor da pokrije preradom kojom lik Koštane izbija u prvi plan. Tako je nastala druga verzija u šest slika, sazdana 1935-1939. i izvedena u Beogradu 1940. godine, sa obnovama 1950. i 1959. godine. Književna i muzička javnost nije prihvatila slobodu dodavanje nove slike Stankovićevom sižeu, odnosno operi, čiji je libretista u oba slučaja bio kompozitor, ali je delo u takvom vidu opstalo. Autor je imao svoje argumente: scensku logiku, a ne vernost književnom delu, ili traženje autentičnosti zbivanja na sceni, pošto su protagonisti i drame i opere bili realni ljudi, žitelji Vranja 19. veka. Umetnička sloboda je učinila da je elemente tragedije u priči o lepoj i talentovanoj Vranjanki-Ciganki, dodao poslednjoj verziji svoga dela Bora Stanković, a potencirao u operi njen tvorac, dodelivši svojoj heroini oreol žrtve. U samoj Koštani video je Konjović simbol lepote i darovitosti osuđene na propast. Isto tako je Koštana, dramska i posebno operska, bila za kompozitora posebna kategorija, inkarnacija pesme-vranjanske sevdalinke. Na njegovu žalost, tu njegovu kreaciju nije mogla ostvariti Maja Stroci na zagrebačkoj premijeri, pošto se već bila povukla sa operske scene. Tako je prva Koštana u Hrvatskom narodnom kazalištu bila Vera Misita, u Beogradu Blanka Kezer, u Ljubljani Zlata Đunđenac, sa dirigentima Krešimirom Baranovićem, Ivanom Brezovšekom i Mirkom Poličem. Kao češke Koštane proslavile su se u Brnu Bela Rozumova, u Pragu Ota Horakova. Zlata Đunđenac je kao Koštana briljirala u Beogradu, sa Lovrom Matačićen za pultom, na premijeri nove i definitivne verzije Konjovićeve opere. Nije na odmet još reći da su operu Koštana, bilo gde da je izvođena, voleli svi njeni pevači, cenili dirigenti i sa zadovoljstvom postavljali reditelji.
Nadežda Mosusova