Žizela

Ulogujte se da dodate predstavu u listu zelja
0.0

Broj ocena: 0;

Žizela

Premijera: 27. jun 1991.
Pisac: Adolf Adam,

Igraju:

Žizela - Milica Bjelić
Albert - Ranko Tomanović
Hilarion - Stevan Hadži Slavković
Batilda, Albertova verenica - Nadežda Šarić
Vojvoda od Kurlanda - Ratko Petrović
Vilfred - Aleksandar Šmit
Majka Žizele - Violeta Milošević
Mirta - Ašhen Ataljanc
Vile pratilice - Milica Antić, Marija Vještica
Pas de deuxs - Gordana Simić, Saša Adamović
Drugarice Žizele - Milica Antić, Marija Vještica, Marija Milanović, Tatjana Ninković, Kosovka Radić, Ružica Selenić
Vals I čin - T. Antonijević, G. Glođajić, S. Žugić, S. Marković, M. Milanović, J. Paunović, T. Popović, Lj. Rajković, M. Radojčić, V. Rančić, L. Tolnai, Z. Šišović
Seljačka igra - T. Antonijević, G. Glođajić, M. Kecman, P. Musić Popović, Lj. Rajković, V. Rančić, D. Stanojević, Z. Šišović, Lj. Vučić, M. Dujaković, M. Klenču, J. Mitrović, S. Mihić, R. Nedić, Lj. Nikolić. N. Stanković
Vile II čin - T. Antonijević, G. Glođajić, A. Đaković, I. Živković Sultanović, S. Žugić, R. Kuzmanović, S. Marković, M. Milanović, T. Ninković, A. Pavlović, J. Paunović, T. Popović, Lj. Rajković, M. Radojčić, V. Rančić, R. Selenić, L. Tolnai, Z. Šišović, M. Dragičević
Pratnja Dame i Gospoda - D. Bjelica, D. Erdeljan, I. Stanišić, R. Grujičić, N. Radojković, B. Tojagić

Libreto: T. Gotje, V. Sen-Žorž i Ž. Korali, Koreografija: Leonid Lavrovski  prema Ž. Korali, Ž. Pero, M. Petipa, Realizacija: Katarina Obradović, Dekor: Boris Maksimović, Kostimi: Božana Jovanović, Dirigent Angel Šurev



Egzotičnost, povratak prirodi i približavanje jednostavnom „narodnom“ životu, dualizam realnog i fantastičnog, stvaranje iluzije bestelesnosti i letenja, bili su osnovni moduli romantičarske igre. Najstariji, do danas sačuvan balet romantizma je Silfida (La Sylphide), dok ga Žizela, nastala devet godina kasnije prevazilazi po savršenstvu i lepoti formi. Ona je sublimat romantičarske igre, ideja i umetnosti. Svetska premijera Žizele izvedena je u pariskoj Operi, tada Kraljevskoj akademiji za muziku, 28. juna 1841. Uloga Žizele koja predstavlja dvostruki izazov: glumački i igrački, uzdigla je Carlottu Grisi do visina najblistavijih zvezda 19 veka. Kao princ Albert (ili Albrecht), nastupio je Lucien Petipa, partner koji ni na sceni, ni privatno, nije sakrivao svoje emocije prema dvadesetdvogodišnjoj Carlotti. Lik Mirte, kraljice Vila, tumačila je Adéle Dumilâtre. Ova predstava nosi naziv romantičnog baleta, ne samo zbog fantazmagorične priče svojstvene pesnicima s početka 19. veka, već zbog posebnog stila igre. Kao plod saradnje vrhunskih umetnika okupljenih oko Žizele, ili Carlotte Grisi, ovo delo je i danas omiljeno kod publike. Adolf Adam, je bio autor velikog broja opera i baleta. Muziku za ovaj balet napisao je prema indikacijama koreografa u izuzetno kratkom roku. Za razliku od uobičajene baletske muzike koja je, uglavnom, činila muzičko-ritmičku pratnju različitim igrama ansambla i solista, ovu muziku odlikuju: dramsko jedinstvo, kontinuitet i lajtmotivi koji identifikuju likove, situacije i mesta. Ona kao da anticipira stvaralaštvo kasnijeg perioda - L.Deliba i P.I.Čajkovskog. Slavni francuski pesnik Théophile Gautier i Vernoy de Saint-Georges, dramaturg i profesionalni libretista sačinili su libreto. Gautier, kao obožavalac Carlotte Grisi našao je originalnu inspiraciju ideala „večne ljubavi“ u priči Heinricha Heinea o devojkama-duhovima, opevanim u epskoj poeziji slovenskih naroda. Iako se na plakatu sa premijere kao koreograf navodi samo Jean Coralli, poznato je da je pečat ovom remek-delu dao Jules Perrot, suprug Carlotte Grisi. Marius Petipa, koji je pratio nastanak Žizele prisustvujući probama i premijeri, beležio je koreografiju, igračke mizancscene i pantomimu. Od 1847. angažovan je kao prvi igrač Imperatorskog pozorišta u Sankt-Peterburgu, gde je delovao do kraja života. Godine 1849. postao je asistent Jules Perrota, koji je u Rusiji pripremao debi Carlotte Grisi. Petipa je kasnije, u svojim verzijama ovog baleta (1884, 1887, 1899.) dao čvršću strukturu predstavi i složeniju igračku tehniku. Igru Vila, baletskog ansambla u II činu, „podigao“ je na prste. U Rusiji je ovaj balet postao okosnica repertoara mnogih pozorišta. Beograd je svoju prvu Žizelu dobio na sceni Narodnog pozorišta 1926. godine, u koreografiji Aleksandra Fortunata. U periodu do drugog svetskog rata Žizela je obnavljana nekoliko puta, a u naslovnoj ulozi su nastupale: Jelena Poljakova, Nina Kirsanova, Margarita Froman i Nataša Bošković. Leonid Lavrovski, značajni ruski koreograf, svoju verziju Žizele postavio je u Boljšoj teatru u Moskvi 1944. godine, a potom i u više značajnih pozorišta Evrope. Beogradska premijera Žizele u njegovoj koreografiji bila je 14. aprila 1957. Na premijeri, u ulozi Žizele nastupila je Duška Sifnios, a kao princ Albert, Stevan Grebeldinger. Ulogu Mirte tumčila je Vera Kostić. Godine 1991. verziju Lavrovskog, sa uspehom, obnavlja Katarina Obradović, prima balerina i balet-majstor Narodnog pozorišta. Postoji tradicija „noćne igre“ poznata među slovenskim narodima kao „ples Vila“. Vile su verenice umrle dan pred venčanje; ta jadna mlada bića ne mogu da imaju u svojim grobnicama. U njihovim ugašenim srcima, mrtvim nogama, ostala je ljubav prema igri koju nisu mogle da zadovolje dok su bile žive, i tako one ustaju u ponoć skupljaju se u velike grupe na glavnom putu, i teško onom mladiću koji ih sretne, jer on mora da igra sa njima sve dok ne padne mrtav. U venčanicama, sa cvetnim vencima na glavi, blistavim prstenjem na prstima, Vile igraju na mesečini kao Elfe, njihove druge iz skandinavskih legendi; snežno bela, njihova figura je mladalački lepa. One se smeše sa tako perfidnom radošću, dozivaju vas tako zavodljivo, njihov izraz je prepun slatkih obećanja, tako da te mrtve bahantkinje postaju neodoljive...